Zer da TAE eta Zergatik da Mailegu Baten Zifra Garrantzitsuena Guztiz
Mailegu bat eskatzen duzunean, erakusten dizuten lehen zenbakia TIN edo hileko kuota izan ohi da. Erakargarriak dira baina engaina zaitzakete: mailegu baten benetako kostua adierazten duen neurria TAEa (Urteko Baliokidetasun Tasa) da. Gida honetan azaltzen dugu formula, zergatik dagoen hain urrun TINetik, non aurkitu legez eta nola erabili konparaketa errealak egiteko erabaki hobea hartu ahal izateko.
TAE vs TIN: zergatik enganatu zaitzakeen TINak
TIN kapitalari aplikatzen zaion interes-portzentaia soilik da, komisiorik gabe. TAEk TIN gehi derrigorrezko komisio guztiak (irekiera, kudeaketa, lotutako aseguruak) barne hartzen ditu, 2008/48/CE Zuzentarauak eta 16/2011 Legeak arautua. Adibidea: 300 €ko mikrokreditu batek, 30 egunetara, "%0ko interesarekin", baina 22 €ko kudeaketa-komisioarekin, %0ko TIN eta %900 inguruko TAE du — mailegua ez da doakoa. Kontuz beraz: "interesik gabe" iragartzen duen mailegu batek komisio bidez benetako kostu bat izan dezake, nahiz eta TINa teknikoki %0 izan.
Zergatik dirudien izugarria mikrokreditu baten TAEa
TAEa definizioz zifra urteroturatua da: 15-30 eguneko maileguetan, euroetako kostu bera matematikoki biderkatzen da urteroturatzean. 22 €ko kostu osoa duen 300 €ko mailegu batek %900 inguruko TAEa du, baina zure benetako kostua 22 € horiek dira hilabete batean. TAE altuak ez du esan nahi nahitaez produktu garestia denik zenbateko absolutuetan; euroetako kostu osoa da garrantzitsua.
Adibide osoa: mikrokreditu bat vs mailegu pertsonal bat
Konparatu ditzagun bi produktu ezberdin, ondo ikusteko zergatik ez den TAEa bere horretan konparagarria zenbateko eta epe ezberdinetan. 300 €ko mikrokreditu batek, 30 egunetara eta 22 €ko kostu osoarekin, %900 inguruko TAEa du. Aldiz, 5.000 €ko mailegu pertsonal batek, 3 urtera eta %8ko TAErekin, urtean 400 € inguruko kostua izan dezake. Absolutuetan, mikrokredituak 22 € kostatzen dira eta mailegu pertsonalak 1.200 € hiru urtetan; TAEa askoz altuagoa da mikrokredituarentzat, baina euroetan askoz merkeagoa da epe motzera begira behar duzun kopurua bada. Horregatik esaten dugu TAEa soilik epe eta zenbateko bera duten produktuen artean konparatu behar dela zuzenean.
Nola konparatu ondo
Konparatu beti zenbateko eta epe berdineko maileguak. Egiaztatu FEINan TAEak derrigorrezko komisio guztiak barne hartzen dituela. Mesfidatu iragarkietako "-tik hasita" TAEez: eskatu beti eskaintza pertsonalizatua. Auzitegi Gorenak (STS 149/2020) usurazkotzat jotzen du mailegu bat TAEa antzeko produktuen merkatuko batez besteko tasa bikoizten badu. Praktikan, konparaketa erraz bat egiteko, sortu taula bat zutabeekin: zenbatekoa, epea, TIN, TAE eta kostu osoa euroetan; horrela ikusiko duzu argi zein den benetan merkeagoa, TAE hutsari begiratu beharrean.
Zer ez dago TAEan barne hartuta
TAEak ez ditu barne hartzen mailegua lortzeko derrigorrezkoak ez diren produktuak, hala nola borondatezko aseguru osagarriak edo kontratatu ostean eskatutako zerbitzu gehigarriak. Prestamista batzuek aseguru bat "gomendatu" dezakete, baina kontratatzea derrigorrezkoa ez bada, ez du TAEan agertu behar. Berandutza-interesak eta luzapen-komisioak ere ez daude TAE nagusian sartuta, kontratuko baldintza bereizi gisa agertzen baitira; horregatik garrantzitsua da kontratu osoa irakurtzea eta ez soilik TAE zenbakiari erreparatzea. Antzera, berandutza-kasuetan aplika daitekeen berreskurapen-kostua ere ez dago TAE nagusian barne hartuta, nahiz eta kontratuan argi eta garbi agertu behar duen.
Non aurkitu TAEa eskaintza bat aztertu aurretik
Legez, prestamista guztiek TAEa argi eta modu ikusgarrian erakutsi behar dute, eskaintza pertsonalizatuaren FEIN dokumentuan (Europako Informazio Normalizatuko Fitxa) barne. Dokumentu horrek, kontratua sinatu aurretik nahitaez eman behar dizutenak, TINa, TAEa, komisio guztiak, itzuli beharreko zenbateko osoa eta atzera egiteko eskubideak zehazten ditu argi eta garbi. Iragarki edo webgune batean "TAE %X-tik hasita" bezalako esaldi bat ikusten baduzu, hori baldintzarik onenetan lor daitekeen zifra da soilik; zure eskaintza pertsonalizatuak zifra altuagoa izan dezake zure profil krediticioaren arabera. Beti eskatu FEIN dokumentua sinatu aurretik, eta konparatu bertan agertzen den TAE erreala, ez publizitatekoa. Gogoratu, halaber, prestamistak legez behartuta daudela FEIN dokumentua doan ematera, edozein konpromiso hartu aurretik, eta ezetz esan behar diozula edozein saltzailerentzat kontratua berehala sinatzeko presioa egiten badizu.
Hiztegia / Maileguak
Ohiko galderak
TAEk beti barne hartzen ditu komisio guztiak?
Barne hartu behar ditu mailegua lortzeko derrigorrezkoak badira: irekiera-komisioa, kudeaketa eta derrigorrezko lotutako aseguruak.
Legezkoa izan daiteke TAE oso altu bat?
Ez da automatikoki legez kanpokoa. Auzitegi Gorenak usurazkotzat jotzen du mailegu bat TAEak antzeko produktuen merkatuko batez besteko tasa bikoizten badu.
Zergatik gainditu dezake mikrokredituen TAEak %1.000?
Epe oso laburretan (egun edo aste) urteroturatzearen ondorio matematikoagatik; euroetako kostua bera da, urteko terminotan nola adierazten den aldatzen da.