TIN fronte a TAE: diferenza práctica con exemplos reais

Cando solicitas un préstamo en España atopas sempre dúas cifras: o TIN e a TAE. Moitos consumidores trátanas como sinónimos ou comparan ofertas só polo TIN porque parece máis fácil de entender. É un erro que pode custar centos de euros: o TIN mide só o tipo de xuro puro; a TAE recolle o custo real total incluíndo comisións e periodicidade de pagos.

Que é o TIN e que é a TAE

O TIN (Tipo de Interese Nominal) é a porcentaxe anual que a entidade cobra exclusivamente por prestarche o diñeiro, sen incluír ningún gasto adicional; é o prezo "base" do diñeiro. Por exemplo, un TIN do 6% anual significa que sobre cada 1.000 € de capital pendente a entidade cobra 60 € de xuro ao ano. Non di nada, porén, sobre comisións de apertura, gastos de estudo, seguros obrigatorios nin o efecto da capitalización composta cando os pagos son mensuais. A TAE é o custo efectivo total do préstamo expresado en porcentaxe anual equivalente: por lei (Lei 16/2011 e Circular 5/2012 do Banco de España) debe incluír o tipo de xuro nominal, as comisións obrigatorias, os gastos repercutidos ao cliente e a periodicidade dos pagos. É o único dato que permite unha comparación xusta, e por iso a lei obriga a mostralo en publicidade e contrato.

Diferenza práctica cun exemplo numérico

Supoñamos dous préstamos de 5.000 € a 3 anos (36 meses): o Préstamo A ten TIN 5%, sen comisións, cota mensual de 149,85 €, custo total en xuros de 394,60 € e TAE do 5,12%. O Préstamo B ten TIN 4,5%, comisión de apertura do 2% (100 €), cota mensual de 148,22 € e custo total de 435,92 € (100 € de comisión + 335,92 € de xuros), cunha TAE do 6,08%. O préstamo B ten TIN máis baixo pero resulta 41 € máis caro có A porque a comisión de apertura o encarece. Comparando só polo TIN escollerías o B pensando que é mellor oferta; comparando pola TAE ves que o A é máis barato. A diferenza amplifícase a maior importe e prazo: nunha hipoteca de 150.000 € a 20 anos, unha diferenza de 0,3 puntos na TAE pode supoñer 8.000-12.000 € de custo adicional total.

Por que o TIN pode enganar e como comparar ben

As entidades ás veces publicitan o TIN en lugar da TAE porque é unha cifra máis baixa e atractiva; isto é máis enganoso cando hai comisións elevadas, capitalización mensual, seguros vinculados obrigatorios ou ofertas de tipo fixo o primeiro ano. Para comparar ofertas correctamente: define o importe exacto que precisas e o prazo máximo que podes asumir, pide ofertas comparables a ese importe e prazo a varias entidades, compara a TAE de cada oferta (que inclúe comisións) e o importe total a devolver, e descarta ofertas que presenten só o TIN sen TAE. A TAE só é válida como comparador cando comparas préstamos do mesmo importe e mesmo prazo; o importe total a devolver en euros é sempre o dato definitivo.

Outro exemplo: o efecto acumulado da TAE nunha hipoteca a longo prazo

O impacto da TAE non se limita a préstamos persoais pequenos: en hipotecas, onde os importes e prazos son moito maiores, unha diferenza aparentemente pequena no tipo de xuro ten un efecto acumulado moi relevante. Por exemplo, nunha hipoteca de 200.000 € a 25 anos (300 cotas mensuais), pasar dun TIN do 3,0% a un 3,5% —medio punto porcentual máis— eleva a cota mensual de 948,42 € a 1.001,25 €, e o custo total do préstamo de 284.526,79 € a 300.374,14 €: unha diferenza de máis de 15.800 € ao longo da vida do préstamo, só por medio punto de diferenza no tipo. Se a esa diferenza de tipo se lle suman comisións de apertura ou seguros vinculados obrigatorios que só aparecen reflectidos na TAE (non no TIN), a diferenza real entre ofertas pode ser aínda maior. Por iso, en hipotecas a longo prazo, comparar unicamente o TIN sen mirar a TAE completa e o custo total en euros pode saír moi caro ao cabo dos anos.

Lista rápida: que pedir antes de comparar dúas ofertas

1. A TAE completa de cada oferta, non só o TIN.
2. O importe total a devolver en euros ao final do préstamo.
3. Se hai comisión de apertura, estudo ou seguros vinculados obrigatorios incluídos no cálculo da TAE.
4. O prazo exacto e se admite amortización anticipada sen penalización.