Comisión de Apertura
A comisión de apertura é o cargo único que algúns prestamistas cobran ao inicio dun préstamo ou crédito polos gastos administrativos de estudo, tramitación e concesión da operación.
A comisión de apertura é un gasto inicial que o prestamista pode cobrar ao formalizar un préstamo ou crédito comparado en galego. Exprésase habitualmente como unha porcentaxe do capital concedido (por exemplo, o 1% ou o 1,5%) ou como un importe fixo mínimo. A súa finalidade declarada é cubrir os custos internos de estudo da solicitude, tramitación administrativa e concesión da operación. Con todo, a súa validez foi obxecto dun intenso debate xurídico en España que culminou cunha importante sentenza do Tribunal Supremo en 2020.
A sentenza do Tribunal Supremo de 2020
A STS 530/2020, do 14 de outubro de 2020 (Pleno da Sala Civil) é a referencia xurisprudencial máis importante sobre a comisión de apertura en préstamos hipotecarios. O Tribunal Supremo estableceu que a comisión de apertura:
- É válida sempre que retribúa servizos efectivamente prestados e cuxo custo non estea xa incluído no prezo do préstamo.
- Non pode cualificarse automaticamente como cláusula abusiva polo mero feito de existir, ao formar parte do prezo principal do contrato.
- Debe superar o control de transparencia: o consumidor debe coñecela claramente antes de asinar, tanto na publicidade como na SECCI e no contrato.
Esta doutrina aplícase principalmente aos préstamos hipotecarios, pero os seus principios son extrapolables aos préstamos ao consumo regulados pola Lei 16/2011.
Cando é válida e cando se pode impugnar
A comisión de apertura é válida cando cumpre estas condicións:
- Responde a servizos reais prestados pola entidade (estudo de riscos, taxación interna, tramitación rexistral, etc.).
- Está claramente informada antes da sinatura e inclúese no cálculo da TAE.
- Non duplica custos xa repercutidos no tipo de interese.
Pode impugnarse ou reclamarse cando:
- Non se informou o consumidor antes da sinatura ou non figura na SECCI.
- Cóbrase por servizos que o prestamista non prestou ou que o cliente non solicitou.
- Esíxese xunto con outras comisións que cobren os mesmos conceptos (dobre cobro).
- En préstamos hipotecarios subscritos antes de xuño de 2019, algúns xulgados a declaran nula por falta de transparencia.
Dereitos do consumidor
Se cres que a comisión de apertura do teu préstamo foi indebida, podes:
- Reclamar primeiro ao servizo de atención ao cliente da entidade.
- Acudir ao Servizo de Reclamacións do Banco de España se non obtés unha resposta satisfactoria.
- Exercer a acción xudicial de nulidade de cláusula abusiva ante o xulgado de primeira instancia correspondente, que é gratuíta se o importe a reclamar non supera certo límite.
Consulta a entrada completa en castelán en Comisión de Apertura (CréditoLab).
Preguntas frecuentes
A comisión de apertura é obrigatoria en todos os préstamos?
Non. A comisión de apertura é potestativa: a entidade pode cobrala ou non. Moitos prestamistas, especialmente os online e os especializados en créditos rápidos, non cobran comisión de apertura como argumento comercial diferenciador. Compara sempre a TAE total, que xa inclúe esta comisión se existe.
Podo reclamar a devolución da comisión de apertura que xa paguei?
Depende do caso concreto. Despois da STS 530/2020, a posibilidade de reclamar é máis limitada en hipotecas recentes, aínda que pode prosperar se a comisión non superou o control de transparencia. En préstamos ao consumo, se non se informou correctamente na SECCI, tes base para reclamar ao Banco de España ou por vía xudicial.
A comisión de apertura está incluída na TAE?
Si, sempre que sexa obrigatoria para obter o préstamo. A TAE debe incorporar todos os custos obrigatorios coñecidos no momento da sinatura, incluída a comisión de apertura. Se a comisión non aparece reflectida na TAE, esixe explicacións á entidade.